Sut mae'r cyngor yn cael ei redeg
Beth mae cynghorau'n ei wneud
Sut mae'r cyngor ei hun yn cael ei redeg: ei gyfansoddiad, staff, adeiladau, TG, cwynion, a sut mae cynghorwyr yn ymddwyn.
Pwy sy'n penderfynu
Mae'r Cyngor llawn yn cytuno ar y cyfansoddiad. Mae pwyllgor safonau'n delio ag ymddygiad cynghorwyr; mae Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru yn ymchwilio i gwynion.
Dweud eich dweud
Cwynwch i'r cyngor yn gyntaf; os nad ydych yn fodlon, gallwch fynd at yr Ombwdsmon. Mae cyfarfodydd y cyngor yn gyhoeddus, ac mae llawer yn cael eu darlledu.
Mewn rhifau
- Mae cynghorau Cymru yn bwriadu gwario £67 y pen ar hyn yn 2026-27.
- Mae'n amrywio o -£4 yn Sir Fynwy i £167 yn Blaenau Gwent.
- Treth gyngor a gasglwyd: 95% ar draws Cymru (2025-26).
- Treth gyngor heb ei thalu ar ddiwedd y flwyddyn: £119 miliwn ar draws Cymru (2025-26).
- Treth gyngor sy'n dal yn ddyledus o flynyddoedd cynt: £199.3 miliwn ar draws Cymru (2025-26).
- Treth gyngor a ddilëwyd: £9 miliwn ar draws Cymru (2025-26).