Wrthi'n llwytho
Mae cartref Band D cyfartalog yng Ngwynedd yn talu £2,469 o dreth gyngor yn 2026-27. Mae hynny 5.5% yn uwch ar y llynedd. Ddeng mlynedd yn ôl, yn 2016-17, roedd yn £1,484. Cyfartaledd Cymru yw £2,283.
Band D yw'r band treth gyngor canol, a ddefnyddir i gymharu cynghorau. Mae cartrefi mewn bandiau is yn talu llai a chartrefi mewn bandiau uwch yn talu mwy.
Mae un bil treth gyngor yn talu am hyd at dri chorff. Mae'r cyngor yn pennu ei ran ei hun; mae'r comisiynydd heddlu a throseddu ac unrhyw gyngor cymuned neu dref yn pennu eu rhannau nhw. Cyfartaledd ar draws yr ardal yw rhan y cyngor cymuned: nid yw llawer o gartrefi'n talu dim.
| Blwyddyn | Cyfanswm Band D | Cyfartaledd Cymru |
|---|---|---|
| 2026-27 | £2,468.77 | £2,283.08 |
| 2025-26 | £2,340.22 | £2,169.71 |
| 2024-25 | £2,160.65 | £2,024.31 |
| 2023-24 | £1,987.20 | £1,879.46 |
| 2022-23 | £1,893.20 | £1,777.18 |
| 2021-22 | £1,837.81 | £1,730.98 |
| 2020-21 | £1,769.15 | £1,666.94 |
| 2019-20 | £1,699.46 | £1,590.85 |
| 2018-19 | £1,601.03 | £1,492.03 |
| 2017-18 | £1,529.89 | £1,420.00 |
| 2016-17 | £1,483.86 | £1,374.21 |
| 2015-16 | £1,430.17 | £1,327.62 |
| 2014-15 | £1,370.86 | £1,275.85 |
| 2013-14 | £1,323.29 | £1,225.87 |
| 2012-13 | £1,277.54 | £1,187.84 |
| 2011-12 | £1,236.66 | £1,161.96 |
| 2010-11 | £1,190.38 | £1,126.54 |
| 2009-10 | £1,147.70 | £1,086.43 |
| 2008-09 | £1,102.01 | £1,044.03 |
| 2007-08 | £1,059.52 | £1,004.79 |
| 2006-07 | £1,007.67 | £962.05 |
| 2005-06 | £961.08 | £921.00 |
| 2004-05 | £889.75 | £887.42 |
| 2003-04 | £837.08 | £837.23 |
| 2002-03 | £761.26 | £762.20 |
| 2001-02 | £694.77 | £709.70 |
| 2000-01 | £672.95 | £669.43 |
| 1999-00 | £617.94 | £601.69 |
| 1998-99 | £570.98 | £554.74 |
| 1997-98 | £515.39 | £495.57 |
| 1996-97 | £480.81 | £462.39 |
Cyllideb y cyngor ar gyfer 2026-27, fesul person sy'n byw yn yr ardal, yn ôl gwasanaeth. Mae'r llinell ar bob bar yn dangos y cyfartaledd i gynghorau Cymru.
Mae'r cyngor yn bwriadu gwario £3,853 y pen ar ei wasanaethau yn 2026-27. Addysg yw'r rhan fwyaf, ar £1,304 y pen, neu 34% o'r cyfanswm.
Addysg
£1,304 (Cyfartaledd Cymru: £1,307)
Gwasanaethau cymdeithasol
£1,133 (Cyfartaledd Cymru: £1,045)
Tai
£472 (Cyfartaledd Cymru: £327)
Gwariant arall
£265 (Cyfartaledd Cymru: £92)
Biniau, strydoedd a diogelu'r cyhoedd
£206 (Cyfartaledd Cymru: £172)
Ffyrdd a thrafnidiaeth
£144 (Cyfartaledd Cymru: £107)
Cynllunio a datblygu economaidd
£99 (Cyfartaledd Cymru: £40)
Llyfrgelloedd, hamdden a diwylliant
£76 (Cyfartaledd Cymru: £76)
Costau benthyca
£72 (Cyfartaledd Cymru: £113)
Rhedeg y cyngor
£71 (Cyfartaledd Cymru: £67)
Casglu'r dreth gyngor
£10 (Cyfartaledd Cymru: £19)
Yn 2026-27, mae'r dreth gyngor yn talu am tua 27% o'r hyn mae cynghorau Cymru yn ei gyllidebu. Daw'r rhan fwyaf o'r gweddill o gymorth Llywodraeth Cymru i gynghorau, sy'n cynnwys ardrethi busnes a gesglir ledled Cymru ac a rennir. Mae'r ffigurau hyn yn gadael allan yr ardollau mae cynghorau'n eu talu i awdurdodau tân ac achub ac awdurdodau parciau cenedlaethol.
Ffigurau Llywodraeth Cymru ei hun yw'r ffigurau y pen, yn seiliedig ar ei hamcangyfrifon poblogaeth.
Yn 2026-27, mae Llywodraeth Cymru yn rhoi £264 miliwn i'r cyngor, neu £2,185 y pen: £220 miliwn o grant cynnal refeniw, £42.5 miliwn o'r gronfa genedlaethol o ardrethi busnes a £1 miliwn o arian ychwanegol fel nad yw cynnydd unrhyw gyngor yn is na'r isafswm.
Ar draws Cymru, mae cynghorau'n cael £6.6 biliwn yn 2026-27. Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod hyn yn gynnydd cyfartalog o 4.5% ar y flwyddyn cynt, o gymharu tebyg â thebyg, ac nad oes unrhyw gyngor yn cael cynnydd sy'n is na 4.0%. Datganiad Llywodraeth Cymru ar y setliad
Dyma'r cymorth cyffredinol y gall cynghorau ei wario fel y mynnant. Maen nhw'n cael grantiau eraill at ddibenion penodol ar ben hyn. Am gyllideb gyfan Llywodraeth Cymru, gweler Senedd Agored.
Cyfanswm y gwariant y pen ar wasanaethau'r cyngor mewn blynyddoedd blaenorol, o'i gyfrifon (alldro refeniw). Mae'r cyfrifon yn grwpio gwasanaethau'n wahanol i'r gyllideb uchod, felly dim ond y cyfanswm a ddangosir yma. Mae'r symiau fel y'u gwariwyd bob blwyddyn, heb eu haddasu ar gyfer chwyddiant.
| Gwasanaeth | 2020-21 | 2021-22 | 2022-23 | 2023-24 | 2024-25 | 2025-26 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Pob gwasanaeth | £2,593 | £2,745 | £3,171 | £3,478 | £3,788 | £3,731 |
Yr adroddiadau y tu ôl i gyllideb a threth gyngor pob blwyddyn, o gyfarfodydd y Cyngor llawn a'r Cabinet. Mae pob un yn agor papurau'r cyfarfod.
Ystadegau Llywodraeth Cymru a gyhoeddir ar StatsCymru: treth gyngor Band D gyfartalog yn ôl awdurdod bilio, gwariant refeniw a gyllidebwyd yn ôl awdurdod a gwasanaeth, cymorth y llywodraeth ganolog i gynghorau, ac alldro refeniw (yr hyn a wariodd cynghorau mewn gwirionedd). Maen nhw'n ystadegau swyddogol achrededig.